Kansere yakalanmamak için dikkat edilmesi gereken noktalar
|
Kanserli hastalıklarda erken teşhis çoğu zaman tedavinin bile önüne geçmektedir. Kimi zaman dikkate almadığımız küçük bir ağrı veya bir sivilce zamanında incelenip açığa kavuşturulmazsa ilerleyen zamanlarda kanser gibi çok büyük sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. Aşağıda sıralayacağım sebepler başlıca dikkat edilmesi gereken hususlardır.
-
İyileşmeyen yaralar, açık bir yara, deride veya yumuşak dokuda iyileşmeyen bir lezyon;
-
Derinin altında hissedilen, özelliklede meme bölgesinde ve lenf düğümlerinde (boğaz, koltukaltı, kasıklarda) bir yumru veya beze;
-
Ciltteki benlerde gözlemlenen değişiklikler (iltihap, kanama, büyüme);
-
Sindirim alışkanlıklarında görülen değişiklikler, mide, bağırsak şikayetleri ve yutkunma zorlukları. Gözle görülen kilo kaybı, dikkat çekici soluk cilt, açıklanamayan genel bir halsizlik hali;
-
Boğazda yanma veya yeni başlayan ve üç haftadan fazla süren kuru öksürük;
-
Kanlı veya iltihaplı akıntı; İdrar yaparken zorlanma, yanma hissi ve kanlı idrar;
-
Düzensiz adet kanamaları, idrarla gelen kan ya da adet dönemi son bulduğu halde devam eden kanlı akıntı.
KANSERDEN KORUNMANIN BAZI YOLLARI;
-
Sigara ve tütün kullanımından kaçınmak: Sigara ve tütün ürünlerinin akciğer kanseri, ağız, yutak (farenks), trakea, yemek borusu, pankreas, rahim ağzı (serviks), böbrek ve idrar torbası (mesane) kanserlerine yol açtığı kesin olarak bilinmektedir. Bu kötü alışkanlıktan kaçınarak bu kanserlerden korunabiliriz. Sadece sigara içenler değil, pasif sigara içicilerde bu hastalıklara karşı risk altındadır. Günde 20 veya daha fazla sigara içilen bir ortamda bulunan pasif içicilerin akciğer kanserine yakalanma riski 2 kat artmış olarak bulunmuştur.
• Kansere yakalanma riski sigara dumanına maruz kalma süresi ile doğru orantılıdır.
• Akciğer kanserinin sebebi 100 hastanın 90'nında sigaradır.
• Kendiniz sigara içmeseniz bile pasif içici olmanız, yani çevrenizde içilen sigaranın dumanına maruz kalmanız kanser riskinizi arttırır.
• Pasif içicilik akciğer kanserine bağlı ölümlerin % 3'ünden sorumludur.
• Eşleri sigara içen kadınlarda akciğer kanserine yakalanma riski içmeyenlere oranla % 30 daha fazladır.
-
Beslenme ve Diyet: Bitkisel kaynaklı besinlerin fazla tüketilmesi, özellikle hayvansal kaynaklı yüksek yağlı gıdaların sınırlandırılması, bitkisel yağların tercih edilmesi, fiziksel olarak aktif olup, egzersiz yapılması ve ideal ağırlığın korunması, alkol tüketiminin sınırlandırılması kanserden korunmada yararlıdır.
• Günde 5-8 porsiyon sebze ve/veya meyve yemeye çalışın.
• Bol miktarda sebze ve meyve ile beslenen kişilerde kansere % 50 oranında az rastlanmıştır.
• Kırmızı et yerine tavuk, balık, kurubaklagiller tüketebilirsiniz.
• Çavdar, kepek, yulaf gibi lifden zengin besinleri tercih edin.
• Yağsız beslenmeye özen gösterin.
• Kızartmaktansa yemekleri haşlamayı veya buharda pişirmeyi
tercih edin.
• Besinlerin tütsülenmesi, tuzlanması, nitrat/nitrit gibi kimyasal koruyucularla işlenmeleri sonucu kansere yol açan bazı maddeler oluşur. Örneğin sucuk, salam, sosis, salamura et gibi yiyecekler fazla miktarda nitrit/nitrat içerirler. Bu tür besinleri çok tüketenlerin yanında C vitamini alması koruyucu olabilir.
• A, C, E, D vitaminleri, riboflavin, tiamin, folik asit, pantotenik asit ile çinko, iyot, kalsiyum, demir, selenyum ve molibden gibi mineraller yeterli olarak alındıklarında kansere karşı koruyucu oldukları düşünülmektedir.
• Nikel, kurşun, kadmiyum, arsenik ve asbestin ise kanser yapıcı etkisi vardır.
• Günde 2-3 bardak yağı azaltılmış süt için ve/veya süt ürünleri ile beslenin.
• Alkol almamayı tercih edin. Her gün alkol tüketenlerin folik asit içeren bir multivitamin kullanmaları önerilir.
• Sigara içmeyin. Kapalı, sigara içilen ortamlardan uzak durun. Sigara içiyorsanız C vitaminini normalden fazla tüketmelisiniz ve günde 5 mg folik asit almalısınız. Nikotin bunları çökerttiği için vücudun ihtiyacını dışarıdan alarak karşılama gereksinimi doğmakta.
• Uzun süreli güneş altında durmaktan kaçının.
• Kimyasal koruyuculu hazır yiyecekler yerine doğal besinlerle beslenmeyi tercih edin.
• Haftada en az 3-4 kez spor yapın, ideal kilonuzda kalmaya çalışın.
-
Güneş ışınlarından korunma: Bazal ve skuamöz hücreli deri kanserleri güneş ışınlarına maruz kalma sonucunda ortaya çıkarlar. Güneş ışınından korunulması ile bu kanserlerin gelişimi engellenir.
